Tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn JIS là gì

Tiêu chuẩn JIS là gì là câu hỏi thường gặp khi tìm hiểu về các hệ thống tiêu chuẩn công nghiệp của Nhật Bản. Đây là bộ tiêu chuẩn đóng vai trò nền tảng trong sản xuất, chế tạo và kiểm soát chất lượng, được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực kỹ thuật. Hãy cùng tìm hiểu nhé!

1. Tiêu chuẩn JIS là gì

Khi tìm hiểu tiêu chuẩn JIS là gì, cần làm rõ hai nội dung cốt lõi là khái niệm tiêu chuẩn JIS là gì và mục tiêu mà hệ thống tiêu chuẩn này hướng tới. Cụ thể:

1.1 Khái niệm JIS là gì

Hiểu đơn giản, JIS là viết tắt của Japanese Industrial Standards, là hệ thống Tiêu chuẩn Công nghiệp Nhật Bản, được xây dựng và ban hành nhằm thống nhất các yêu cầu kỹ thuật trong hoạt động sản xuất, chế tạo và quản lý chất lượng tại Nhật Bản

tiêu chuẩn jis là gì

Gắn liền với hệ thống tiêu chuẩn JIS là JISC – Ủy ban Tiêu chuẩn Công nghiệp Nhật Bản (Japanese Industrial Standards Committee). Đây là cơ quan tiêu chuẩn hóa quốc gia của Nhật Bản, giữ vai trò trung tâm trong việc:

  • Xây dựng, rà soát và phát triển các tiêu chuẩn JIS
  • Điều phối hoạt động tiêu chuẩn hóa trong phạm vi quốc gia
  • Áp dụng tiêu chuẩn JIS cho nhiều lĩnh vực và công nghệ khác nhau, từ cơ khí, vật liệu, xây dựng cho đến robot, công nghệ cao và cả hệ thống biểu tượng, ký hiệu hình ảnh

tiêu chuẩn jis là gì

Không chỉ dừng lại ở phạm vi trong nước, JISC còn chịu trách nhiệm thúc đẩy sự tham gia ngày càng sâu rộng của tiêu chuẩn JIS vào hệ thống tiêu chuẩn quốc tế, thông qua hợp tác chặt chẽ với các tổ chức uy tín.

1.2 Mục tiêu của tiêu chuẩn JIS là gì

Mục tiêu của tiêu chuẩn JIS không chỉ dừng lại ở việc ban hành các quy định kỹ thuật, mà còn hướng tới vai trò sâu rộng hơn trong sự phát triển của nền công nghiệp Nhật Bản. Cốt lõi của JIS là:

Cung cấp kiến thức về tiêu chuẩn hóa cho công chúng và thống nhất các tiêu chuẩn công nghiệp, qua đó thúc đẩy cải tiến công nghệ và nâng cao hiệu quả sản xuất

mục tiêu của tiêu chuẩn jis

Trên thực tế, điều này được thể hiện thông qua việc:

  • Thiết lập một hệ thống tiêu chuẩn JIS đồng bộ, giúp các doanh nghiệp sản xuất và kỹ sư kỹ thuật có chung “ngôn ngữ kỹ thuật” khi thiết kế, chế tạo và kiểm soát chất lượng
  • Nâng cao chất lượng, độ an toàn và độ tin cậy của sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường và người sử dụng
  • Thúc đẩy đổi mới công nghệ, khi tiêu chuẩn không chỉ theo sau mà còn định hướng sự phát triển kỹ thuật và công nghiệp
  • Gia tăng hiệu quả sản xuất và tối ưu chi phí, nhờ giảm sai khác, hạn chế lỗi kỹ thuật và tăng khả năng thay thế, lắp lẫn giữa các sản phẩm

2. 20 lĩnh vực áp dụng tiêu chuẩn JIS

Tiêu chuẩn JIS được phân loại theo chữ cái từ A đến Z, mỗi chữ cái đại diện cho một nhóm lĩnh vực hoặc ngành công nghiệp cụ thể. Tổng cộng có 20 lĩnh vực chính, bao phủ hầu hết các hoạt động sản xuất, kỹ thuật và dịch vụ tại Nhật Bản. Cụ thể như sau:

Các lĩnh vực áp dụng tiêu chuẩn JIS
  • A – Công nghệ xây dựng và kiến trúc
  • B – Kỹ thuật cơ khí
  • C – Kỹ thuật điện tử và điện
  • D – Công nghệ ô tô
  • E – Kỹ thuật đường sắt
  • F – Công nghệ đóng tàu
  • G – Ngành sắt và luyện kim
  • H – Vật liệu và luyện kim màu
  • K – Kỹ thuật hóa học
  • L –  Công nghiệp dệt may
  • M – Khai thác mỏ
  • P – Bột giấy và giấy
  • Q – Hệ thống quản lý chất lượng
  • R – Chuyên ngành gốm sứ
  • S – Đồ gia dụng
  • T – Thiết bị y tế và dụng cụ an toàn
  • W – Ngành máy bay và hàng không vũ trụ
  • X – Nghiên cứu và xử lý thông tin
  • Y – Dịch vụ
  • Z – Các lĩnh vực khác

3. Quy trình phát triển hệ thống tiêu chuẩn JIS là gì

Quy trình phát triển và ban hành tiêu chuẩn JIS được xây dựng theo một chu trình chặt chẽ, minh bạch và có sự tham gia của nhiều bên liên quan, nhằm đảm bảo tiêu chuẩn ban hành có tính thực tiễn cao và phù hợp với nhu cầu xã hội cũng như kỹ thuật.

quy trình phát triển hệ thống tiêu chuẩn jis

Về tổng thể, quy trình phát triển hệ thống tiêu chuẩn JIS diễn ra theo các bước chính sau:

Thứ nhất, đề xuất và xây dựng dự thảo tiêu chuẩn:

  • Dự thảo JIS thường được khởi xướng bởi các hiệp hội công nghiệp, tổ chức tiêu chuẩn được công nhận (SDO) hoặc các bên quan tâm. Các đơn vị này thành lập ủy ban soạn thảo, tiến hành nghiên cứu, tổng hợp ý kiến và xây dựng nội dung dự thảo tiêu chuẩn

Thứ hai, trình và thẩm tra bởi cơ quan quản lý liên quan:

  • Dự thảo sau khi hoàn thiện sẽ được trình lên Bộ liên quan (Relevant Ministry) để xem xét. Bộ có vai trò giám sát, đánh giá sự phù hợp của dự thảo với chính sách, pháp luật và định hướng phát triển ngành

Thứ ba, xem xét và thảo luận tại JISC:

  • Dự thảo tiếp tục được chuyển tới Ủy ban Tiêu chuẩn Công nghiệp Nhật Bản, nơi các hội đồng và tiểu ban kỹ thuật tiến hành thẩm định chuyên sâu. Ở giai đoạn này, nội dung tiêu chuẩn được đánh giá về tính kỹ thuật, tính thống nhất và khả năng áp dụng thực tế

Thứ tư, công bố lấy ý kiến công khai:

  • Để đảm bảo tính minh bạch, dự thảo JIS sẽ được công bố công khai trong khoảng 60 ngày nhằm thu thập ý kiến từ doanh nghiệp, chuyên gia và các bên liên quan. Những ý kiến này là cơ sở quan trọng để điều chỉnh và hoàn thiện tiêu chuẩn

Thứ năm, ban hành hoặc sửa đổi tiêu chuẩn JIS

  • Sau khi tổng hợp ý kiến và hoàn tất quá trình thẩm tra, tiêu chuẩn sẽ được chính thức ban hành hoặc sửa đổi. Việc ban hành được công bố rộng rãi thông qua Công báo chính thức (Official Gazette) của Nhật Bản.

4. Mối quan hệ giữa ISO, IEC với tiêu chuẩn JIS là gì

Tiêu chuẩn JIS không tồn tại độc lập mà được xây dựng trong mối liên kết chặt chẽ với hệ thống tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là ISO và IEC:

  • JISC là thành viên tích cực của ISO từ năm 1952 và hiện là thành viên thường trực của Hội đồng Quản lý Kỹ thuật (TMB)
  • Đến năm 2017, Nhật Bản đã đề xuất 96 đề xuất tiêu chuẩn mới lên ISO và khoảng 40 tiêu chuẩn mới tại IEC, cho thấy mức độ tham gia sâu và ảnh hưởng rõ rệt trong hệ thống tiêu chuẩn quốc tế
  • Nhờ sự tham gia sâu rộng này, tiêu chuẩn JIS không chỉ phù hợp với nhu cầu trong nước mà còn có tính hài hòa cao với ISO và IEC, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển đổi tiêu chuẩn và hội nhập quốc tế

mối quan hệ giữa tiêu chuẩn jis với iso và iec

5. Chứng nhận tiêu chuẩn JIS là gì

Chứng nhận tiêu chuẩn JIS hay còn gọi là JIS Mark là chương trình chứng nhận chính thức do Chính phủ Nhật Bản quản lý, cho phép doanh nghiệp sử dụng dấu hiệu JIS trên sản phẩm, tài liệu kỹ thuật hoặc dịch vụ, nhằm khẳng định sự phù hợp với các tiêu chuẩn JIS tương ứng

chứng nhận tiêu chuẩn jis

Theo sơ đồ, quy trình chứng nhận JIS được vận hành theo mô hình nhiều cấp, đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy cao:

  • Chính phủ Nhật Bản là cơ quan có thẩm quyền cao nhất, chịu trách nhiệm đánh giá và công nhận các tổ chức chứng nhận (Accreditation)
  • Các tổ chức chứng nhận (Certification Bodies) sau khi được công nhận sẽ tiếp nhận hồ sơ từ doanh nghiệp, tiến hành đánh giá, kiểm tra và cấp chứng nhận JIS
  • Nhà sản xuất (Manufacturers) nộp đơn đăng ký chứng nhận, trải qua quá trình đánh giá sự phù hợp trước khi được phép gắn dấu JIS lên sản phẩm

chứng nhận tiêu chuẩn jis

Quy trình chứng nhận JIS được thực hiện theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17065, bao gồm các nội dung chính như:

  • Đánh giá sự phù hợp của sản phẩm với tiêu chuẩn JIS liên quan
  • Xem xét hồ sơ kỹ thuật
  • Đánh giá hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp

Tính đến tháng 3 năm 2019, đã có 24 tổ chức chứng nhận được công nhận JIS, trong đó bao gồm 3 tổ chức ngoài Nhật Bản, và đã cấp khoảng 8.700 chứng nhận JIS Mark

6. Các tiêu chuẩn JIS phổ biến trong công nghiệp

Nhờ tính bài bản, chặt chẽ và uy tín cao, tiêu chuẩn JIS không chỉ được áp dụng rộng rãi tại Nhật Bản mà còn rất phổ biến ở khu vực châu Á, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp, cơ khí chế tạo, đường ống, van công nghiệp và thiết bị áp lực. Trên thực tế, nhiều quốc gia và doanh nghiệp tại châu Á xem JIS như một chuẩn kỹ thuật tham chiếu quan trọng bên cạnh ISO, DIN hay ANSI

các tiêu chuẩn jis phổ biến

Trong quá trình ứng dụng, các tiêu chuẩn JIS thường tập trung vào ba nhóm chính: Kết nối – vật liệu – cấp áp suất, với những tiêu chuẩn và ký hiệu quen thuộc sau:

  • Tiêu chuẩn kết nối
    • JIS B 2239 – Mặt bích thép đúc
    • JIS B 2240 – Mặt bích thép không gỉ
    • JIS B 2311 / B 2312 / B 2313 – Phụ kiện hàn đối đầu, hàn lồng
  • Tiêu chuẩn vật liệu:
    • JIS G 4051 – Thép cacbon (S20C, S45C…)
    • JIS G 4303 / G 4304 – Thép không gỉ (SUS 304, SUS 316…)
    • JIS K 6741 – Phân loại nhựa uPVC độ dày cao và thấp
    • JIS G 5501 – Gang cầu (FCD450, FCD500…)
  • Tiêu chuẩn áp suất:
    • JIS 5K – Áp suất thấp
    • JIS 10K – Phổ biến nhất trong công nghiệp và hệ thống cấp thoát nước
    • JIS 16K – Áp suất trung bình đến cao
    • JIS 20K – Áp suất cao

7. Tiêu chuẩn JIS áp dụng cho van Shinyi

Là sự hợp tác của Việt Nam và Đài Loan, van Shinyi được thiết kế và sản xuất dựa trên hệ thống tiêu chuẩn JIS, đảm bảo tính đồng bộ kỹ thuật, độ an toàn và khả năng lắp lẫn cao trong các hệ thống đường ống. Trong đó, van cổng Shinyi, van bướm Shinyi và van một chiều Shinyi là những dòng thiết bị tiêu biểu áp dụng trực tiếp các tiêu chuẩn JIS quan trọng. Cụ thể:

7.1 Tiêu chuẩn JIS B 2220

Là tiêu chuẩn nền tảng áp dụng cho kết nối mặt bích của van Shinyi, bao gồm:

  • Kích thước và hình dạng mặt bích
  • Cấp áp suất danh nghĩa như 10K, 16K
  • Yêu cầu về khả năng lắp lẫn với mặt bích và đường ống theo chuẩn JIS

tiêu chuẩn jis áp dụng cho van shinyi

7.2 Tiêu chuẩn JIS K 5551:2002

Là tiêu chuẩn quy định về vật liệu sơn epoxy và lớp phủ bảo vệ, thường áp dụng cho bề mặt thân van nhằm:

  • Tăng khả năng chống ăn mòn
  • Bảo vệ van trong môi trường ẩm, nước hoặc điều kiện khắc nghiệt
  • Kéo dài tuổi thọ sử dụng của van

tiêu chuẩn jis áp dụng cho van shinyi

Tóm lại, việc áp dụng và giúp các dòng van Shinyi đáp ứng đồng thời yêu cầu về kết nối kỹ thuật, độ bền và khả năng vận hành lâu dài, phù hợp với các công trình sử dụng tiêu chuẩn JIS

5/5 - (1 bình chọn)
Logo van shinyi
SYV
Đại lý ShinYi Valve (SYV) | Website |  + posts

Tác giả SYV của ShinYiValve là nhóm tác giả gồm những kỹ sư chuyên ngành valve (van), am hiểu về vật liệu - tiêu chuẩn valve và ống - đồng thời là những người từng thiết kế và thi công các hệ thống đường ống, đặc biệt là hệ thống cấp thoát nước

Trả lời

0967393569